Daha nadir görülmekle birlikte; Parkinson hastalığı, Epilepsi, Huntington hastalığı gibi merkezi sinir sistemini etkileyen nörolojik bozukluklarda, motor kontrol kaybına bağlı olarak şiddetli diş gıcırdatma görülebilir. Bu vakalarda diş sıkma genellikle hastalığın bir yan belirtisidir.
Nörolojik Hastalıklar SSS
Hangi nörolojik hastalıklar diş sıkmaya neden olur?
Özellikle hareket kontrol merkezini (bazal ganglionlar) etkileyen Parkinson Hastalığı, Huntington Koresi ve Epilepsi gibi rahatsızlıklarda diş sıkma (bruksizm) sık görülür. Ayrıca Demans ve Alzheimer hastalarında da ilerleyen evrelerde bu durum gelişebilir.
Parkinson hastalarında diş sıkma hastalığın kendisinden mi yoksa ilaçlardan mı kaynaklanır?
Her ikisi de etkilidir. Hastalığın doğası gereği kas sertliği (rijidite) oluşur. Ancak tedavide kullanılan “Levodopa” grubu ilaçların uzun süreli kullanımı, “diskinezi” denilen istemsiz çene hareketlerine ve gıcırdatmaya yol açabilir.
Epilepsi (Sara) nöbetleri sırasında dişler zarar görür mü?
Evet. Nöbet sırasında çene kasları o kadar güçlü kasılır ki (tonik kasılma), dişlerde kırılmalar veya dil ısırma vakaları sık yaşanır. Bu, uykudaki ritmik gıcırdatmadan farklı olarak ani ve çok şiddetli bir kilitleme hareketidir.
Bu hastalarda standart gece plağı (splint) işe yarar mı?
Nörolojik kaynaklı bruksizmde kasılmalar çok şiddetli olduğu için sert akrilik plaklar bile kısa sürede kırılabilir veya hasta plağı ağzında tutmakta zorlanabilir. Bu vakalarda genellikle daha kalın, özel yapım plaklar veya Botoks (Botulinum Toksini) gibi kası doğrudan gevşeten tedaviler tercih edilir.
Diş gıcırdatma bir nörolojik hastalığın ilk belirtisi olabilir mi?
Genellikle hayır. Diş sıkma çoğunlukla hastalığın ilerleyen evrelerinde veya ilaç tedavisi başladıktan sonra ortaya çıkan bir “yan belirti”dir. Ancak nadiren, bazı hareket bozukluklarının erken safhalarında çene titremesi veya diş tıkırdatma görülebilir.
